14. apr, 2016

Meten is weten.

Maatwerk vervolg

Ronald Goedemondt zei ooit in één van zijn cabaretprogramma’s: ‘Er is altijd een kind dat een vierkant blokje door een rond gaatje probeert te persen en net zolang perst totdat het uiteindelijk lukt of zwaar gefrustreerd raakt over de onmogelijkheid.’

Ik las de vlijmscherpe kritiek van Ton van Hapert op het idee van een maatwerk diploma met daarin een kritische kanttekening naar vakken op een hoger niveau afsluiten. Een Havo leerling die een vak op vwo-niveau gaat afsluiten wordt verondersteld dat vak waar een vwo-leerling een jaar langer over doet in een kortere tijd af te ronden. Volgens mij geen onhoudbare situatie en in uitzonderlijke gevallen vast en zeker ook mogelijk. Alleen de man met het vierkante blokje moet zijn blik gaan richten op het ronde gaatje. Ik wens onze staatssecretaris van onderwijs geen zware depressie toe omdat hij zo hard aan het rammen is op het ronde gaatje met zijn vierkante blokje. Wat ik hoop is dat een, in zichzelf niet eens een verkeerd plan, nu eens op de ronde manier wordt ingevoerd. En als het dan zo moet zijn dat de vierkante blokjes door het ronde gaatje  moeten passen dan lijkt het mij zinvol om slijpers aan te stellen en het vakje op maat te slijpen.

Misschien moet het onderwijsveld eerst beginnen met een paar vakjes bijslijpen en dan kijken of de vierkante blokjes succesvol zullen zijn. Misschien moet er in onderwijsland eerst eens een beetje geprobeerd worden. Het is allicht ook handig om in te calculeren dat het speelgoed niet aantrekkelijk is en weggegooid moet worden.

Maar bovenal ben ik meer voorstander van uitbreiden waar je op dit moment goed in bent en achterwege laten wat minder goed gaat. Te vaak is gebleken dat vernieuwing geen verbetering is. De 1040 uren norm heeft in het dagelijkse rooster uren opgeleverd die geen enkele toegevoegde waarde hebben maar er staan omdat er een norm ligt. In de toets week van de vierde klas geven we op onze school begeleide zelfstudie. Dat betekent dat er een docent aanwezig is en leerlingen worden geacht te leren voor de aankomende toets. Als er toets economie aankomt dan kan ik mijn toegevoegde waarde nog invullen tijdens het uur extra voorbereiding. De beperkende factor is wel dat er maar 30 leerlingen in het lokaal kunnen zijn en ik er meer dan 65 lesgeef. Ik kan dus maar een beperkte groep bedienen en hopen dat de andere leerlingen hun huiswerk goed gedaan hebben. Het wordt een ander verhaal als ik surveilleer bij een studie uur waar de leerlingen worden verwacht zich voor te bereiden op een leestoets voor Engels. Of er een gedegen aanpak is om je voor te bereiden op een leestoets Engels weet ik niet, want ik heb enkel maar de informatie dat ik op een bepaalde tijd bij een bepaalde groep leerlingen ben en eerlijk gezegd weet ik dan ook nog niet op welke toets zij zich moeten voorbereiden en wat de instructies daarvoor zijn. Een beetje graven in mijn eigen schoolverleden levert mij op dat er misschien een woordenlijst moet zijn die je leert. En wat ik mij vooral herinner is dat de leestoetsen heel fijn waren omdat je je daar niet of nauwelijks op kon voorbereiden. Zo zitten de leerlingen ook voor mij. De laatste toets en we moeten ons 80 minuten met elkaar gaan vermaken. Een groep van 15 leerlingen geeft aan dat de voorbereiding klaar is en dat het een leestoets betreft waarbij de voorbereiding niet echt uitgebreid is. Ik kan geen Engelse boeken tevoorschijn toveren om hen even onder te dompelen in die taal. Ik kan wel een film opzetten en de ondertiteling weglaten. Of dat effectief is? Ik heb er geen flauw benul van. Het is in ieder geval leuk en maakt de tijd die we ogenschijnlijk nutteloos met elkaar doorbrengen nog enigszins aangenaam.  Ik ben natuurlijk niet tevreden met deze invulling. En in beter “iets dan niets” geloof ik niet. Ik geloof wel in zelfstandig nadenken en plannen maken die het onderwijs ten goede komen. Vanuit eigen ervaring en met de professionals die verstand van zaken hebben en niet omdat iemand in de politiek iets voorschrijft waar onderwijsland van te voren al van kan bedenken dat het een ten dode opgeschreven plan is.