21. jan, 2016

Examenvrees

Examenvrees.

Vorig jaar deed ik examen. Cambridge Advanced English. De school waar ik werk houdt van Engels en naast het tweetalig-Vwo kunnen de Vmbo-leerlingen bij ons ook kiezen voor de tweetalige variant. Ik hield ook van deze taal. Die Engelsen hebben nu eenmaal een veel gedistingeerdere taal dan het boeren Nederlands dat in den Lage Landen gesproken wordt. Of je moet het Nederlands zo uitspreken als de leden van het koningshuis, maar wie doet dat tegenwoordig nog zo?

Vorig jaar verloor ik even de liefde voor Engels. Geheel toe aan een nieuwe uitdaging in mijn leven, of was het nu in een onbewaakt ogenblik aan de koffietafel, gaf ook ik mij op voor een stevige opleiding om heer en meester te gaan worden over de Engelse taal. In mijn schoolprogramma werden lessen Engels opgenomen. Om gekwalificeerd mee te mogen doen aan de vooruitgang, moest er aan het einde van het jaar examen gedaan worden.  A piece of cake.

Tijdens de eerste les Engels was het bij binnenkomst meteen verboden om je moerstaal te spreken.

Engels.

Alles in het Engels.

Iedere deelnemer had zich te onderwerpen aan deze regel. Terstond verstomden de gesprekken. Niemand kreeg een woord over zijn lippen en doodstil zaten er 12 gerenommeerde docenten af te wachten welk zwaard van Damocles hen boven het hoofd gehangen werd. Zelfs een simpel: ‘Good afternoon’, kreeg ik niet over min lippen uit pure stress dat ik voor de middagbegroeting misschien toch het verkeerde woord gebruikte.

‘Open your English room’, zei de docent.

Mijn ‘English room’ bestond toen nog uit het verborgen dienstbode kamertje bij mijn grootouders in huis. Ver weg gestopt. Hortend en stotend heb ik mijzelf een weg gebaand door deze eerste les Engels. Het Engels was helemaal niet ver weg. Dat kan ook niet als je bedenkt dat het merendeel van de informatie die ik tot mij neem, bestaat uit Engels gesproken teksten. Ik kijk op t.v. alles in het Engels. Met ondertiteling.

Mijn zenuwen waren in de voorkamer van het grote notabelen huis van mijn grootouders aangekomen. Een salon vol zenuwen. Twee uur met hoogrode wangen en zweet op mijn rug kon ik niet meer wegwimpelen onder de vlag ‘opvliegers’.

Alles went.

Al naar gelang de lessen vorderden werd ik vrijer in het spreken van de Engelse taal. Ik had het deurtje naar mijn ‘room’ gevonden. Dat ging lekker. Op naar de ontvangstkamer.

De ontvangstkamer is in Amsterdam. Ze ontvangen je daar in een martelkamer en noemen dat ‘speaking test’, het eerste onderdeel van het examen. Naast mij in de kamer zat een collega die ook gemarteld zou gaan worden en tegenover mij zat een Engelse mevrouw. Heel Engels. Ze straalde Engels en gaf licht in het Engels. Ik was verblind. Zoveel Engels kan ik niet aan en toen mij de vraag gesteld werd of ik vond dat je als ouders een taak hebt om kinderen te inspireren om het beste in zichzelf naar boven te halen, donderde ik van de grote Engelse berg. In het Engels heb ik mijzelf compleet vast geluld in één of andere nergens-op-slaande filosofische verhandeling over inspireren. En mijn hulpvaardige collega ‘Engels’ had nog zo gezegd: ‘Houdt je verhaal eenvoudig’.

Vrees!

Examenvrees!

Examenvrees had zich van mij meester gemaakt. En examenvrees katalyseert.

Een maand later was de examenvrees op zijn hoogtepunt. Het schriftelijke onderdeel. Examenvrees veroorzaakt een niet-weg-te-poetsen waas voor je ogen. Als je examenvrees hebt kun je net zo goed in een geblindeerde auto mét tomtom gaan rijden want enig verschil met de werkelijkheid is er toch niet. Ik reed mijzelf met geblindeerde ramen naar Amsterdam.

Er deden heel veel mensen examen. Meestal geeft dat een gevoel van saamhorigheid. Allemaal de komende drie uur in hetzelfde schuitje. Hier niet. Ik was omringd door hele jonge mensen die er niet uitzagen of zij ook ‘vreesden’. Ik was gewoon een ouwe, grijze taart met examenvrees tussen de vrolijk, onbevangen jongelui. Niet goed voor mijn zelfvertrouwen. Dus bij de start van het examen stond ik voor mijn gevoel al met 1-0 achter. Tel daar nog die waas voor je ogen bij op en het gemartel met de leesbril en de achterstand loopt in hoog tempo op. Mijn leven was afgelopen. Ik zou dit niet overleven en i.p.v. examen Engels doen kon ik beter stiekem mijn testament gaan schrijven want ik zou morsdood de zaal uitgedragen gaan worden. Zo voelt examenvrees.

Examenvrees is niet dodelijk. Het kost je wel een aanzienlijk aantal jaren van je leven maar het is niet dodelijk. Het is een mistig fenomeen dat zich van je meester maakt, maar het is niet dodelijk.

Ik weet dat er tussen al die examenleerlingen op school ook enkele leerlingen zitten die hier last van hebben. Ze verbergen het goed. Ze hebben misschien deelgenomen aan de faalangsttraining en worden gedurende het examen gereden naar school.

Uiteindelijk vallen ze alleen nog maar op bij het nakijken van hun examen.

Een leerling die zijn examen Engels afsluit met de mededeling: ‘Hold me on the hight’.

D.E.F.

Definitely Exam Fear.